Soms is een ingehuurde zelfstandige eigenlijk een werknemer: een schijnzelfstandige. De overheid wil daarom duidelijker regels om misverstanden te voorkomen, een gelijker speelveld creëren en een betere controle mogelijk maken.
Blijkens een rapport van de Algemene Rekenkamer werken in Nederland ongeveer 8 miljoen mensen in loondienst en ongeveer 1,1 miljoen mensen als zelfstandige. Het onderscheid tussen zelfstandigen en werknemers is vaag. De overheid wil duidelijker regels daaromtrent. De redenen waarom de overheid duidelijker regels wil zijn de volgende:
– Schijnzelfstandigheid zorgt voor oneerlijke concurrentie tussen bedrijven;
– Schijnzelfstandigen krijgen minder bescherming tegen ontslag, arbeidsongeschiktheid of ziekte dan een werknemer;
– De schatkist loopt belastinginkomsten (loonbelasting en premies werknemersverzekeringen) mis;
– Duidelijke regels maken het makkelijker voor de Belastingdienst om te beoordelen of iemand een zelfstandige of eigenlijk een werknemer is. De overheid werkt nu aan een wetsvoorstel met de onderwerpen: misverstanden voorkomen, een gelijker speelveld en een betere controle.
Misverstanden voorkomen
Het moet vooraf duidelijk zijn voor de werkverstrekker én de zelfstandige of er sprake is van een zelfstandige of van een werknemer. Dit voorkomt naheffing van loonbelasting en premies werknemersverzekeringen en oplegging van boetes. Het is de bedoeling dat er vóór 1 januari 2025 duidelijker regels zijn, vooral in het arbeidsrecht.
Gelijker speelveld
De overheid vindt dat door fiscale en financiële voordelen nu (te) vaak een zelfstandige wordt ingehuurd. Daarom wil zij de (fiscale) verschillen tussen een werknemer en een zelfstandige kleiner maken. De afbouw van de zelfstandigenaftrek van ( 6.310 in 2022 naar uiteindelijk € 900 in 2030 is een eerste stap.
Betere controle
Per 1 januari 2025 kan de Belastingdienst waarschijnlijk weer naheffingsaanslagen en/of boetes opleggen aan werkgevers bij schijnzelfstandigheid. Totdat dit zo ver is wil de Belastingdienst actief samenwerken en hulp bieden aan partijen die hun fiscale en sociale verplichtingen willen nakomen.
Bron: Algemene Rekenkamer, 5 april 2023,
Rapport ‘Focus op handhaving Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid