VVD, D66, CDA en SGP hebben een initiatief-wetvoorstel gemaakt voor het geven van zekerheid over het werken als een zelfstandige. Hierin is onder meer een wettelijke toets opgenomen en twee rechtsvermoedens om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Er is een internetconsultatie gestart voor het initiatiefwetsvoorstel met als sluitingsdatum 23 juni 2025.
Er wordt een dubbele toets voorgesteld: een ‘zelfstandigentoets’ en een ‘werkrelatietoets’. Pas als aan beide toetsen wordt voldaan, bestaat er zekerheid over het werken als zelfstandige. De zelfstandigentoets sluit grotendeels aan bij de definitie van ondernemerschap, maar ook dat het risico van arbeidsongeschiktheid voldoende is afgedekt en dat er en proportionele bijdrage voor een pensioenvoorziening bestaat. Voor d wekrelatietoets is van belang of de opdrachtnemer zelf zijn werk en werktijd kan bepalend dat er geen sprake is van hiërarchische controle en dat partijen geen arbeidsovereenkomst willen aangaan. Als het nodig blijkt, dan kan er voor bepaalde sectoren met en verhoogd risico op schijnzelfstandigheid een rechtsvermoeden worden opgenomen. Er moet echter ook in dat geval worden gekeken naar de feitelijke omstandigheden. Er komt een aparte toetsingscommissie voor het beoordelen van werkrelaties die voor handhavende instanties bindende, openbare uitspraken kan doen. De vier partijen willen verder een rechtsvermoeden van werknemerschap invoeren bij en (te) laag uurtarief, zoals in de conceptwet VBAR. Het Ministerie van SZW heeft half mei twee praktijkvoorbeelden (een websitebeheerder en een onderhoudsmonteur) gepubliceerd voor de kwalificatie van een arbeidsrelatie. Voor de kwalificatie moeten alle feiten en omstandigheid tegen elkaar worden afgewogen. Bij de websitebeheerder zijn er bijvoorbeeld elementen die wijzen op een dienstbetrekking, zoals langdurige inhuur, maar hij is per saldo toch een zelfstandige.
Bron: Internetconsultatie.nl, 26 mei 2025 en Ministerie van SZW, 15 mei 2025